Mülkiyet hakkı, Anayasa ile güvence altına alınmış temel haklardan biridir. Ancak, bir taşınır veya taşınmaz malın birden fazla kişi tarafından ortaklaşa mülkiyeti (paylı mülkiyet veya iştirak halinde mülkiyet) durumunda, bu ortaklığın devamlılığı zaman zaman hukuki sorunlara yol açabilmektedir. İşte tam bu noktada, ortaklığın giderilmesi anlamına gelen izaleyi şuyu davası devreye girer. Bu makalede, izaleyi şuyu davasının ne anlama geldiği, hangi durumlarda açılabileceği, dava sürecinin nasıl işlediği ve dikkat edilmesi gereken hususlar detaylı bir şekilde incelenecektir.
İzale-i Şuyu Davasının Hukuki Dayanağı ve Anlamı
Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) ilgili hükümleri, paylı veya iştirak halinde mülkiyete konu olan malların ortaklığının giderilmesi usulünü düzenlemektedir. İzaleyi şuyu davası, ortak maliklerin aralarındaki mülkiyet ilişkisini sona erdirerek, malın aynen taksimi mümkün değilse satışı suretiyle elde edilen bedelin payları oranında bölüştürülmesini amaçlayan bir davadır. Bu dava, ortak maliklerden herhangi birinin talebi üzerine, diğer ortak maliklere karşı açılır.

İzale-i Şuyu Davasının Açılma Şartları
Bir izaleyi şuyu davasının açılabilmesi için bazı temel şartların sağlanmış olması gerekmektedir. Öncelikle, ortada paylı veya iştirak halinde bir mülkiyetin bulunması zorunludur. Tek başına mülkiyet söz konusu olduğunda izaleyi şuyu davası açılamaz. İkinci olarak, ortak maliklerden en az birinin ortaklığın giderilmesini talep etmesi gerekmektedir. Ortakların tamamının ortaklığın devamı konusunda anlaşması halinde izaleyi şuyu davası açılamaz. Ancak, ortaklardan birinin talebi üzerine, diğer ortakların rızası olmasa dahi dava süreci başlatılabilir. Dava açılma şartları ortaklığın konusunu oluşturan unsura, alacaklı tarafından açılıp açılmaması gibi etmenlere göre şekillenir.
İzale-i Şuyu Davası Süreci
İzaleyi şuyu davası, görevli ve yetkili sulh hukuk mahkemesinde açılır. Dava dilekçesinde, ortaklığın giderilmesi talebi açıkça belirtilmeli ve ortaklığa konu olan malın nitelikleri ile ortakların pay oranları detaylı bir şekilde açıklanmalıdır. Mahkeme, öncelikle ortaklığa konu olan malın aynen taksiminin mümkün olup olmadığını değerlendirir. Eğer malın niteliği gereği veya değerinde önemli bir azalma olmaksızın aynen taksimi mümkünse, mahkeme taksim suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verir.
Ancak, çoğu zaman taşınmaz malların veya niteliği gereği bölünemeyen diğer malların aynen taksimi mümkün olmaz. Bu durumda mahkeme, ortaklığa konu olan malın açık artırma yoluyla satılmasına ve satış bedelinin ortaklar arasında payları oranında dağıtılmasına karar verir. Satış işlemi, icra müdürlüğü aracılığıyla gerçekleştirilir. Ortak malikler de ihaleye katılabilirler.
İzale-i Şuyu Davasında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
İzaleyi şuyu davası sürecinde ortak maliklerin dikkat etmesi gereken çeşitli hususlar bulunmaktadır. Dava sürecinde, ortak malikler arasında anlaşmazlıkların yaşanması muhtemeldir. Bu nedenle, sürecin adil ve hukuka uygun bir şekilde yürütülmesi büyük önem taşır. Mahkeme tarafından atanan bilirkişi heyeti, malın değerini tespit eder ve taksimin mümkün olup olmadığına dair rapor sunar. Bu rapor, mahkemenin kararında önemli bir rol oynar. Ayrıca, satış aşamasında malın değerinin altında satılmaması için ortakların süreci yakından takip etmeleri ve gerektiğinde itiraz haklarını kullanmaları önemlidir.
İzaleyi Şuyu Davası Örnek Dava Dilekçesi
ANKARA SULH HUKUK MAHKEMESİ’NE
DAVACI: (Adınız Soyadınız, T.C. Kimlik Numaranız, Adresiniz)
VEKİLİ: (Varsa Avukatınızın Adı Soyadı, Baro Sicil Numarası, Adresi)
DAVALI: (Davalının/Davalalıların Adı Soyadı/Unvanı, T.C. Kimlik Numarası/Vergi Numarası, Adresi – Birden fazla davalı varsa ayrı ayrı belirtilmelidir.)
KONU: Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Talebi
AÇIKLAMALAR:
- Müvekkilim/Davacı, aşağıda tapu bilgileri belirtilen taşınmazın/taşınırın hissedarlarından biridir. Diğer hissedarlar ise davalı/davalılardır.
- Taşınmaz ise:
- İli: Ankara
- İlçesi: …
- Mahallesi/Köyü: …
- Ada No: …
- Parsel No: …
- Cilt No: …
- Sayfa No: …
- Taşınmazın Niteliği: (Örn: Arsa, Tarla, Daire vb.)
- Hissedar Oranları: Müvekkilimin/Davacı’nın hisse oranı: …, Davalı/Davalalıların hisse oranları: … (Her bir davalı için ayrı ayrı belirtilmelidir.)
- Taşınır ise:
- Cinsi: …
- Markası: …
- Modeli: …
- Şasi/Motor Numarası (varsa): …
- Diğer Özellikleri: …
- Hissedar Oranları: Müvekkilimin/Davacı’nın hisse oranı: …, Davalı/Davalalıların hisse oranları: … (Her bir davalı için ayrı ayrı belirtilmelidir.)
- Taşınmaz ise:
- Yukarıda bilgileri belirtilen taşınmaz/taşınır, müvekkilim/davacı ile davalı/davalalılar arasında paylı mülkiyet/iştirak halinde mülkiyet esaslarına göre ortaklaşa kullanılmaktadır/sahip olunmaktadır.
- Müvekkilim/Davacı, söz konusu ortaklığın devam etmesini istememektedir. Davalı/davalalılarla ortaklığın sona erdirilmesi konusunda yapılan görüşmelerden herhangi bir sonuç alınamamıştır. Bu nedenle, ortaklığın giderilmesi için işbu izaleyi şuyu davasını açmak zorunluluğu doğmuştur.
- Türk Medeni Kanunu’nun ilgili hükümleri gereğince, paylı/iştirak halinde mülkiyetin sona erdirilmesi ve ortaklığın giderilmesi talep hakkımız bulunmaktadır. Söz konusu taşınmazın/taşınırın aynen taksimi mümkün olmadığı takdirde, satış suretiyle ortaklığın giderilmesini talep etmekteyiz.
HUKUKİ NEDENLER: Türk Medeni Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve ilgili diğer mevzuat.
DELİLLER: Tapu kayıtları (ektedir), araç ruhsatı (ektedir, taşınır ise), veraset ilamı (gerekirse ektedir), keşif, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM:
Yukarıda arz ve izah olunan nedenlerle;
- Davamızın kabulüne,
- Yukarıda bilgileri belirtilen taşınmaz/taşınır üzerindeki ortaklığın izaleyi şuyu davası yoluyla giderilmesine,
- Taşınmazın aynen taksiminin mümkün olmadığının tespiti halinde, taşınmazın açık artırma yoluyla satılmasına ve satış bedelinin hissedarlar arasında hisseleri oranında paylaştırılmasına,
- Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara/davalılardan tahsiline karar verilmesini saygılarımla arz ve talep ederim.
…/…/2025
(Davacı Adı Soyadı/Vekili Avukatın Adı Soyadı ve İmzası)
EKLER:
- Tapu Fotokopisi (Taşınmaz ise)
- Araç Ruhsatı Fotokopisi (Taşınır ise)
- Veraset İlamı Fotokopisi (Gerekirse)
- Vekaletname Sureti (Vekil aracılığıyla takip ediliyorsa)
- Diğer ilgili belgeler
SONUÇ
Netice itibarıyla, yukarıda detaylı bir şekilde izah edildiği üzere, müvekkilimizin/davacı tarafın haklı talepleri doğrultusunda, söz konusu ortaklığın giderilmesi ve mülkiyet sorunlarının çözüme kavuşturulması amacıyla açılan işbu izaleyi şuyu davasının kabulü önem arz etmektedir. Taşınmazın/taşınırın aynen taksiminin mümkün olmaması halinde, satış suretiyle elde edilecek bedelin hissedarlar arasında yasal payları oranında adil bir şekilde paylaştırılması, izaleyi şuyu davasının temel amacını oluşturmaktadır. Bu süreçte, mahkemenin adil ve hukuka uygun bir karar vermesi, tüm tarafların haklarının korunması açısından büyük önem taşımaktadır. İzaleyi şuyu davası, ortak mülkiyetin sona erdirilmesi için başvurulabilecek yegane hukuki yollardan biridir ve mülkiyet hakkının etkin bir şekilde kullanılmasını sağlamaktadır.
Hukuki sürecin detayları ve müvekkilimizin hakları konusunda daha fazla bilgi almak ve profesyonel destek sağlamak amacıyla, lütfen iletişim sayfası üzerinden irtibata geçiniz.
