Marka hakkı ihlali, sadece internetteki bir ilanla sınırlı değildir. Fiziksel bir dükkanda satılan sahte bir üründen, bir patentin izinsiz üretimine kadar geniş bir yelpazede işletmenizin geleceğini tehdit edebilir. İşte adım adım marka ve patent koruma stratejileri:
Marka Hakkı İhlali (Fiziksel ve Dijital İhlal)
Marka ihlali, tescilli markanızın aynısının veya benzerinin, karıştırılma ihtimali yaratacak şekilde kullanılmasıdır.
- Fiziksel İhlal: Markanızın isminin bir dükkan tabelasında kullanılması, etiketlerinizin sahte ürünlere basılması veya markalı ürünlerinizin izinsiz olarak başka bir işletmede satılmasıdır.
- Dijital İhlal: E-ticaret siteleri, sosyal medya veya domain (alan adı) üzerindeki kullanımlardır.
- Hukuki Yol: İhlali öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 ay içinde şikayet hakkınız doğar. İhtiyati tedbir kararı aldırarak ürünlerin fiziksel mağazalardan ve depolardan toplatılmasını sağlayabilirsiniz.
Marka Hakkının İhlali Savunma
İhlal ile suçlanan tarafın veya savunma yapacak olanın bilmesi gereken kritik noktalar:
- Kullanım İspatı: Eğer karşı taraf markasını tescil ettirmiş ancak 5 yıldır hiç kullanmamışsa, bu markanın “kullanılmadığı gerekçesiyle hükümsüzlüğünü” talep edebilirsiniz.
- İyiniyet Savunması: Ürünü orijinal olduğunu düşünerek satın aldığınızı ve ticari defterlerinizle (fatura, sevk irsaliyesi) bunu kanıtlayabildiğinizi ortaya koymak savunmanızı güçlendirir.
- Tanımlayıcı Kullanım: İhtilaflı ibarenin bir “marka” olarak değil, ürünün niteliğini (örneğin; “pamuklu”, “özel üretim” gibi) tanımlamak için kullanıldığını savunmak ihlali ortadan kaldırabilir.
Önemli Not: Marka, patent, tasarım, faydalı model hakkına ihlal bildirimi aldı iseniz derhal bir marka avukatı ile iletişime geçiniz.
Trendyol ve Instagram’da Marka İhlaliyle Mücadele
Dijital platformlar, markaların hızlıca harekete geçebileceği “Fikri Mülkiyet Bildirim” sistemlerine sahiptir.
- Trendyol: Marka tescil belgenizle platforma başvurarak, satıcının ürünlerini derhal yayından kaldırtabilirsiniz.
- Instagram: “İhlal bildirim formu” ile markanızı taklit eden hesapları veya görselleri doğrudan şikayet edebilirsiniz.
- Not: Dijitaldeki bu süreç, hukuki davalarınız için “ihlalin kabulü” niteliğinde bir delil oluşturur. Ancak güçlü delil elde etmek için e-tespit yolu ile ihtarname yollarını tüketilmelidir.
Marka Taklidi ve “İltibas” (Karıştırılma İhtimali)
Marka taklidi sadece birebir kopyalama değildir. Tüketicinin zihninde sizin markanızla bağlantı kurmasına yol açacak kadar “benzer” olan her şey marka hakkı ihlalidir.
- Strateji: İhlal tespit edildiğinde bir tespit davası açarak veya noter aracılığıyla durum tespiti yaptırarak, delillerin karartılmasının önüne geçmelisiniz.
Patent Hakkı İhlali: Teknik İhlallerde İzlenecek Yol
Patent, bir markadan farklı olarak “yeni bir buluşu” veya “teknik bir işlevi” korur.
- Patent İhlali Nasıl Anlaşılır? Eğer bir ürün, patentinizdeki teknik detayların aynısını veya muadilini barındırıyorsa bu patent ihlalidir.
- Savunma: Patent sahibi, buluşunun “yeni olmadığını” veya “tekniğin bilinen durumunu aşmadığını” kanıtlayarak patentin iptalini isteyebilir. Bu süreçte uzman bir patent vekili/avukatı ile teknik raporlama yapılması şarttır.
Önemli Not: Patent hakkı ihlalleri durumunda uzman bir patent avukatı ile derhal iletişime geçmeniz tavsiye edilir.
Özetle: İhlalle Karşılaştığınızda İlk Ne Yapmalı?
- Noter Tespit Tutanağı: İhlal edilen fiziksel veya dijital kanıtı hemen noter huzurunda tespit ettirin.
- İhtarname: İhlali yapan tarafa, bir avukat aracılığıyla “ihtarname” göndererek süreci hukuki zemine oturtun.
- Hukuki Dava: İhtarnamenin sonuç vermediği durumlarda Tecavüzün Men’i (durdurulması), Ref’i (giderilmesi) ve Tazminat davası açarak maddi/manevi zararlarınızı talep edin.
Profesyonel Tavsiye: Marka ve patent koruması teknik bir uzmanlık gerektirir. Yanlış atılan bir adım (örneğin, ihlalciyi önceden uyarıp malları kaçırmasına sebep olmak), kanıt toplama sürecinizi sekteye uğratabilir. Her zaman önce profesyonel bir görüş alın.
Marka Vekili
Av. Arda ÇETİN