Veri Sahibinin Hakları ve Veri Sorumlusu

Günümüz dijital çağında kişisel verilerimiz, en değerli varlıklarımızdan biri haline gelmiştir. Bu veriler, neredeyse hayatımızın her alanında işlenmekte ve kullanılmaktadır. Bu durum, veri sahibinin hakları konusunu hukukun en önemli gündem maddelerinden biri yapmıştır.

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) gibi mevzuatlar, veri sahibinin haklarını güvence altına almayı amaçlamaktadır. Bu haklar, bireylerin kişisel verileri üzerinde sahip oldukları kontrolü ifade eder ve bu verilerin işlenmesi sürecinde saygı gösterilmesi gerektiğini vurgular.

Veri Sahibinin Hakları Nelerdir?

Veri sahibi, kişisel verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme, işlenmişse bu verilere ilişkin bilgi talep etme, bu verilerin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme gibi temel haklara sahiptir. Ayrıca, veri sahibi, kişisel verilerinin tamamının veya bir kısmının silinmesini veya yok edilmesini isteme, bu verilerin düzeltilmesini veya güncellenmesini talep etme ve verilerin kendisine veya belirlediği üçüncü kişilere aktarılmasını isteme hakkına da sahiptir.

Veri sahibinin hakları maddeler halinde listeler isek kanunun 11. Maddesine göre;

• Kişisel verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme,
• Kişisel verileri işlenmişse buna ilişkin bilgi talep etme,
• Kişisel verilerinin işlenme amacını ve bunların amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
• Yurt içinde veya yurt dışında kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
• Kişisel verilerin eksik veya yanlış işlenmiş olması hâlinde bunların düzeltilmesini isteme,
• Kişisel verilerin silinmesini veya yok edilmesini isteme,
• Kişisel verilerin düzeltilmesi, silinmesi veya yok edilmesine ilişkin işlemlerin kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişilere bildirilmesini isteme,
• İşlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesi suretiyle kişinin kendisi aleyhine bir sonucun ortaya çıkmasına itiraz etme,
• Kişisel verilerin kanuna aykırı olarak işlenmesi sebebiyle zarara uğraması hâlinde zararın giderilmesini talep etme

haklarına sahiptir.

Hak Arama Yolları

Veri sahibi, kişisel verisinin 11. Madde kapsamında ihlal edildiğini düşünüyor ise öncelikle veri sorumlusuna başvuru prosedürünü işletmelidir. Veri sorumlusuna başvuru yapılmadan şikayet prosedürü işletilemez.

Başvuru Süreci

Veri sahibi, veri sorumlusuna başvurarak kendisi ile ilgili verilerin işlenip işlenmediğini öğrenmek, bu verilerin kimler ile paylaşıldığını öğrenmek, verilerde hata varsa düzeltmek, hukuka aykırı kullanımlar halinde silinmesini istemek ve kanuna aykırı olarak işlenmesi durumunda zararlarının giderilmesini talep etme haklarına sahiptir.

Veri sorumlusuna başvuru koşulu olarak hukuki şekil şartları belirlenmiştir. Bunlardan ilki yazılı şekildir. Veri sahibi veri sorumlusuna yazılı dilekçe ile başvuruda bulunmalıdır. Bu şartlardan ikincisi ise “Veri Sorumlusuna Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ” kapsamında belirtilen usullerde yapılmalıdır.

Veri sorumlusuna başvurudan sonra, veri sahibi genel hükümlere göre tazminat talep edebilir ve/veya veri sorumlusu ile ilgili olarak Kişisel Verileri Koruma Kurumuna şikayette bulunabilir. Bu noktada önemli bir not olarak ifade edelim ki, veri sahibi haklarının ihlalini doğrudan yargıya intikal ettirebilir. Veri sorumlusuna başvuru usulü KVKK şikayet için gereklidir.

Şikayet Süreci:

1. Veri Sorumlusuna Başvuru: Öncelikle, kişisel verileriyle ilgili bir sorun yaşayan kişi, bu durumu veri sorumlusuna (örneğin, şirket, kurum) bildirmelidir. Veri sorumlusunun 30 gün içinde cevap vermemesi veya verilen cevabın yetersiz bulunması durumunda şikayet yoluna gidilebilir.
2. KVKK’ya Şikayet: Veri sorumlusundan olumsuz bir yanıt alınması veya süre içinde cevap verilmemesi halinde, kişi, KVKK’ya başvurarak şikayette bulunabilir.
3. KVKK’nın İncelemesi: KVKK, şikayetleri inceler. Sadece şikayet üzerine değil, kendiliğinden de inceleme başlatabilir. İnceleme sonucunda, kanuna aykırılık tespit edilirse veri sorumlusundan bu durumu düzeltmesini ister.
4. Kararın Tebliği: KVKK’nın kararı ilgili kişilere tebliğ edilir ve kararın uygulanması için 30 günlük süre verilir.
5. Yargı Yolu: Kararlara karşı idare mahkemelerinde dava açılabilir.

Önemli Noktalar:

• Başvurunun Zorunluluğu: KVKK’ya başvurmadan önce veri sorumlusuna başvurulması gerekmektedir.
• Şikayetin İhtiyariliği: KVKK’ya başvuru, kişinin takdirine bağlıdır.
• Süreler: KVKK’nın şikayete cevap vermesi için 60 gün süre vardır.
• Resen İnceleme: KVKK, şikayet olmasa bile kendiliğinden inceleme başlatabilir.
• Telafisi Güç Zararlarda Durdurma Kararı: Acil durumlarda, KVKK veri işlenmesini durdurabilir.

Veri Sahibinin Haklarının Önemi

Veri sahibinin haklarının korunması, bireylerin mahremiyet hakkını güvence altına almak ve kişisel verilerin kötüye kullanımını önlemek açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca, veri sahibinin haklarının bilincinde olan bireyler, kişisel verilerini daha bilinçli bir şekilde koruyabilir ve haklarını daha etkin bir şekilde savunabilirler.

Veri sahibinin haklarının ihlali durumunda, bireyler yasal yollara başvurarak haklarını arayabilirler. Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), veri sahibinin haklarının ihlali şikayetlerini değerlendiren ve gerekli durumda idari para cezaları uygulayan bir kurumdur.

Sonuç

Veri sahibinin hakları, dijital çağın en önemli hukuki kavramlarından biridir. Veri sahibi olarak, kişisel verilerimiz üzerindeki haklarımızı bilmek ve bu haklarımızı korumak için gerekli adımları atmak büyük önem taşımaktadır. Veri sahibinin haklarını güvence altına almak, hem bireylerin haklarını korumak hem de dijital ekosistemin güvenliğini sağlamak açısından vazgeçilmezdir. Verilerinizin ihlal edildiğini düşünüyor iseniz ve/veya KVKK uyum prosedürleri işletmek istiyor iseniz hukuk ofisimiz ile iletişime geçebilirsiniz.