Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından belirlenen SGK işten çıkış kodları, işçinin işten ayrılma nedenini açıklamak için kullanılan standart bir sistemdir. İşverenlerin işten çıkış bildirgesi verirken bu kodları doğru bir şekilde seçmeleri yasal bir zorunluluktur. Yanlış kod seçimi, işçi haklarının ihlaline yol açabileceği gibi idari yaptırımlara da sebep olabilir. Bu nedenle, SGK işten çıkış kodlarının doğru anlaşılması büyük önem taşır.
SGK İşten Çıkış Kodları ve Nedenleri
01 işten çıkış kodu- Deneme Süreli İş Sözleşmesinin İşverence Feshi
02 işten çıkış kodu – Deneme Süreli İş Sözleşmesinin İşçi Tarafından Feshi
03 işten çıkış kodu – Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin İşçi Tarafından Feshi (İstifa)
04 işten çıkış kodu– Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin İşveren Tarafından Feshi
05 işten çıkış kodu – Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Sona Ermesi
08 işten çıkış kodu – Emeklilik (Yaşlılık) veya Toptan Ödeme Nedeniyle
09 işten çıkış kodu – Malulen Emeklilik Nedeniyle
10 işten çıkış kodu – Ölüm
11 işten çıkış kodu – İş Kazası Sonucu Ölüm
12 işten çıkış kodu – Askerlik
13 işten çıkış kodu – Kadın İşçinin Evlenmesi
14 işten çıkış kodu – Toplu İşçi Çıkartma
15 işten çıkış kodu – Sözleşme Sona Ermeden İşçinin İşten Ayrılması (Haklı Nedenle Fesih)
16 işten çıkış kodu – İşverenin Haklı Nedenle Feshi
17 işten çıkış kodu – İş Yerinin Kapanması
18 işten çıkış kodu – İşin Sona Ermesi
19 işten çıkış kodu – Mevsim Bitimi
20 işten çıkış kodu – Kampanya Bitimi
21 işten çıkış kodu – Statü Değişikliği
22 işten çıkış kodu – Diğer Nedenler
23 işten çıkış kodu – İşçi Tarafından Zorunlu Nedenlerle Fesih
24 işten çıkış kodu – İşçi Tarafından Sağlık Nedeniyle Fesih
25 işten çıkış kodu – İşçi Tarafından İşverenin Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Aykırı Davranışı Nedeniyle Fesih
26 işten çıkış kodu– Disiplin Kurulu Kararı ile Fesih
27 işten çıkış kodu – İşveren Tarafından Zorunlu Nedenlerle ve Tutukluluk Nedeniyle Fesih
28 işten çıkış kodu – İşveren Tarafından Sağlık Nedeniyle Fesih
29 işten çıkış kodu – İşveren Tarafından İşçinin Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Aykırı Davranışı Nedeniyle Fesih
30 işten çıkış kodu – Vize Süresinin Bitimi (Çalışma İzni Süresinin Sona Ermesi)
31 işten çıkış kodu – Borçlar Kanunu, Sendikalar Kanunu, Grev ve Lokavt Kanunu Kapsamında Fesih
32 işten çıkış kodu – 4046 Sayılı Kanun Kapsamında Özelleştirme Nedeniyle Fesih
33 işten çıkış kodu – Gazeteci İş Sözleşmesinin Feshi
34 işten çıkış kodu – İşyerinin Devri, İşyeri Statüsü Değişikliği Nedeniyle Fesih
35 işten çıkış kodu – İşçi Tarafından Emeklilik veya Toptan Ödeme Nedeniyle Fesih
36 işten çıkış kodu – İşçi Tarafından Malulen Emeklilik Nedeniyle Fesih
37 işten çıkış kodu – İşsizlik Ödeneği Alarak Başka Bir İşte Çalışma Nedeniyle Fesih
38 işten çıkış kodu – Alt İşveren Tarafından Devam Eden İşte İşçilerin İşveren Tarafından Feshi
39 işten çıkış kodu – İşyerinin Devri Nedeniyle İşten Çıkış
40 işten çıkış kodu – İşyerinin Kapatılması Nedeniyle İşten Çıkış
41 işten çıkış kodu – Mevsim Bitimi Nedeniyle İşten Çıkış
42 işten çıkış kodu – Kampanya Bitimi Nedeniyle İşten Çıkış
43 işten çıkış kodu – İşverenin Kendi İsteğiyle İşten Ayrılması
44 işten çıkış kodu – SGK Tarafından Verilen Diğer Çıkış Sebepleri
45 işten çıkış kodu – İkale Sözleşmesi ile İş Sözleşmesinin Sona Erdirilmesi
46 işten çıkış kodu – İşveren ve İşçi Tarafından Anlaşarak Fesih
47 işten çıkış kodu – İşe Devamsızlık Nedeniyle Fesih
48 işten çıkış kodu – İşçinin Mahkeme Kararıyla İşten Çıkışı
49 işten çıkış kodu – İşverenin SGK’ya Eksik veya Yanlış Bildirim Nedeniyle İşten Çıkışı
50 işten çıkış kodu – 4857 Sayılı İş Kanunu’na Göre Geçerli Sebeple Fesih
SGK İşten Çıkış Kodlarının Doğru Kullanımının Önemi
SGK işten çıkış kodları, hem işçi haklarını koruma hem de işveren yükümlülüklerini yerine getirme açısından kritik bir öneme sahiptir. Örneğin, 04 koduyla işten çıkış yapılan bir işçi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanabilirken, 03 koduyla ayrılan bir işçi bu haklardan yararlanamaz. Ayrıca, işçinin işsizlik maaşı alıp alamayacağı da bu kodlara göre belirlenir. Dolayısıyla, işverenlerin çıkış kodlarını doğru seçmesi ve bu konuda gerekli özeni göstermesi gerekir.
Öte yandan işveren gerçeğe aykırı şekilde bildirimde bulunursa işçi bu kodun düzeltilmesini talep edebileceği gibi aksini mahkemede de ispatlayabilir.
Kıdem ve İhbar Tazminatına Hak Kazanılan Başlıca SGK İşten Çıkış Kodları
Bu kategoride işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı durumlar yer alır.
- 04 işten çıkış kodu – Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin İşveren Tarafından Feshi
- 05 işten çıkış kodu – Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Sona Ermesi
(Kıdem tazminatına hak kazanır, ihbar tazminatı belirli süreli sözleşme olduğunda uygulanmaz.) - 08 işten çıkış kodu – Emeklilik (Yaşlılık) veya Toptan Ödeme Nedeniyle
- 09 işten çıkış kodu – Malulen Emeklilik Nedeniyle
- 12 işten çıkış kodu – Askerlik (İşçi askerlik hizmeti için işten ayrılırsa kıdem tazminatına hak kazanır.)
- 13 işten çıkış kodu – Kadın İşçinin Evlenmesi (Evlenme nedeniyle fesihte kıdem tazminatına hak kazanılır.)
- 17 işten çıkış kodu – İşyerinin Kapanması
- 18 işten çıkış kodu – İşin Sona Ermesi
- 19 işten çıkış kodu – Mevsim Bitimi
- 20 işten çıkış kodu – Kampanya Bitimi
- 22 işten çıkış kodu – Diğer Nedenler (İşçi ve işveren arasındaki anlaşmaya bağlıdır.)
- 45 işten çıkış kodu – İkale Sözleşmesi ile İş Sözleşmesinin Sona Erdirilmesi (Kıdem ve ihbar tazminatı ödenmesi, anlaşmaya bağlıdır.)
- 46 işten çıkış kodu – İşveren ve İşçi Tarafından Anlaşarak Fesih
Sadece Kıdem Tazminatına Hak Kazanılan Başlıca SGK İşten Çıkış Kodları
Bu durumlarda işçi ihbar tazminatı alamaz, ancak kıdem tazminatına hak kazanabilir.
- 15 işten çıkış kodu – Sözleşme Sona Ermeden İşçinin İşten Ayrılması (Haklı Nedenle Fesih)
(Örneğin, maaşların ödenmemesi gibi haklı nedenler.) - 23 işten çıkış kodu – İşçi Tarafından Zorunlu Nedenlerle Fesih
- 24 işten çıkış kodu – İşçi Tarafından Sağlık Nedeniyle Fesih
- 25 işten çıkış kodu – İşçi Tarafından İşverenin Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Aykırı Davranışı Nedeniyle Fesih
- 35 işten çıkış kodu – İşçi Tarafından Emeklilik veya Toptan Ödeme Nedeniyle Fesih
- 36 işten çıkış kodu – İşçi Tarafından Malulen Emeklilik Nedeniyle Fesih
Kıdem ve İhbar Tazminatına Hak Kazanılmayan Başlıca SGK İşten Çıkış Kodları
Bu durumlarda işçi, işverenin haklı nedenlerle fesih yaptığı gerekçesiyle tazminat haklarını kaybeder.
- 01 işten çıkış kodu – Deneme Süreli İş Sözleşmesinin İşverence Feshi
- 02 işten çıkış kodu – Deneme Süreli İş Sözleşmesinin İşçi Tarafından Feshi
- 03 işten çıkış kodu – Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin İşçi Tarafından Feshi (İstifa)
(İstifa halinde kıdem ve ihbar tazminatı ödenmez.) - 16 işten çıkış kodu – İşverenin Haklı Nedenle Feshi
- 26 işten çıkış kodu – Disiplin Kurulu Kararı ile Fesih
- 27 işten çıkış kodu – İşveren Tarafından Zorunlu Nedenlerle ve Tutukluluk Nedeniyle Fesih
- 28 işten çıkış kodu – İşveren Tarafından Sağlık Nedeniyle Fesih
- 29 işten çıkış kodu – İşveren Tarafından İşçinin Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Aykırı Davranışı Nedeniyle Fesih
- 47 işten çıkış kodu – İşe Devamsızlık Nedeniyle Fesih
- 48 işten çıkış kodu – İşçinin Mahkeme Kararıyla İşten Çıkışı
- 49 işten çıkış kodu – İşverenin SGK’ya Eksik veya Yanlış Bildirim Nedeniyle İşten Çıkışı
İşsizlik Ödeneğine Hak Kazanılan Başlıca SGK İşten Çıkış Kodları
İşsizlik ödeneğine hak kazanabilmek için işçinin kendi isteği veya kusuru dışında işsiz kalması gerekir.
- 04 işten çıkış kodu – Belirsiz Süreli İş Sözleşmesinin İşveren Tarafından Feshi
- 05 işten çıkış kodu – Belirli Süreli İş Sözleşmesinin Sona Ermesi
- 15 işten çıkış kodu – Sözleşme Sona Ermeden İşçinin İşten Ayrılması (Haklı Nedenle Fesih)
- 17 işten çıkış kodu – İşyerinin Kapanması
- 18 işten çıkış kodu – İşin Sona Ermesi
- 19 işten çıkış kodu – Mevsim Bitimi
- 20 işten çıkış kodu – Kampanya Bitimi
- 23 işten çıkış kodu – İşçi Tarafından Zorunlu Nedenlerle Fesih
- 24 işten çıkış kodu – İşçi Tarafından Sağlık Nedeniyle Fesih
- 27 işten çıkış kodu – İşveren Tarafından Zorunlu Nedenlerle ve Tutukluluk Nedeniyle Fesih
- 28 işten çıkış kodu – İşveren Tarafından Sağlık Nedeniyle Fesih
Yukarıda yer alan sınıflandırma bilgilendirme amaçlı olup kesinlik içermez. Somut olayın unsurlarına göre farklılık gösterebilir. Bu yüzden mutlaka hukuki danışmanlık alınması tavsiye edilir.
Sonuç
İşten çıkış kodları, hem işverenlerin hem de işçilerin hak ve yükümlülüklerini belirleyen önemli bir araçtır. İşten çıkış sürecinin sorunsuz ilerlemesi ve taraflar arasında olası uyuşmazlıkların önlenmesi için bu kodların doğru ve dikkatli bir şekilde uygulanması gereklidir. İşverenlerin bu konuda uzman bir danışmandan destek alması, yanlış bildirimlerden kaynaklanabilecek hukuki riskleri en aza indirecektir. Bununla birlikte hangi koşullarda kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanacağınızı öğrenmek için makalelerimizi okuyabilirsiniz.