Türkiye’de işçilerin en önemli haklarından biri yıllık ücretli izindir. Ancak bu hakkın korunabilmesi için işverenin, işçiye izin dönemine ait ücretini izne başlamadan önce peşin ödemesi gerekir. Peki işveren bu ödemeyi yapmazsa ne olur? İşçi haklı nedenle fesih yapabilir mi?
2025 yılında verilen Yargıtay kararı bu soruya net yanıt verdi: Evet, işçi haklı fesih yapabilir ve kıdem tazminatına hak kazanır.
İşverenin Yükümlülüğü: Yıllık İzin Ücreti Nasıl Ödenir?
4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesi uyarınca:
- İşveren, yıllık izin kullanan işçiye, izin dönemine ait ücreti izne başlamadan önce peşin ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.
- Ücret, işçinin son bir yıllık kazanç ortalaması esas alınarak hesaplanır.
- Hafta tatili, bayram ve genel tatil günleri ayrıca ödenir.
👉 İşçinin ayrıca talepte bulunmasına gerek yoktur. Bu yükümlülük emredici niteliktedir.
Yargıtay’ın 2025 Kararı: Emsal Niteliğinde
Yargıtay, 10.03.2025 tarihli kararında şunu vurguladı;
“4857 sayılı Kanun’un 57/1 hükmü ve 103. maddesi ile Yönetmelik’in ilgili hükümleri dikkate alındığında; işverence yıllık ücretli izin kullanan her işçiye, izin dönemine ilişkin ücretinin izne başlamadan evvel peşin olarak verilmesi veya avans olarak ödenmesi mutlak emredici şekilde düzenlenmiş olup bunun için işçinin ayrıca yıllık izin ücretinin ödenmesi hususunda bir talepte bulunmasına gerek yoktur.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 22.03.2024 tarihli ve 2022/1708 Esas, 2024/758 Karar Sayılı Kararına konu uyuşmazlıkta ise davacı işçinin 08.06.2019-27.06.2019 tarihlerinde yıllık ücretli izin talebinde bulunduğu, izin süresi içerisinde iken 19.06.2019 tarihinde iş sözleşmesini yıllık iznine ilişkin ücretinin yıllık izne ayrılmadan evvel işverence peşin ödenmediği gerekçesiyle sonlandırdığı anlaşılmaktadır. İlk Derece Mahkemesinin 04.07.2022 tarihli kararında da belirtildiği üzere, 2019 yılı Mayıs ayı ücreti davacıya 30.05.2019 tarihinde ödenmiş olup davacıya yıllık izinde bulunduğu dönem dâhil 2019 yılı Haziran ayı ücretinin 10.07.2019 tarihinde yani fesihten sonra ödendiği, ara dönemde başkaca bir ödeme olmadığı dikkate alındığında; yıllık izne çıkmadan evvel davacının izin dönemine ilişkin ücretinin ödenmediği sabittir. Davalı tarafça aksi savunulmuş ise de davacıya nispi emredici nitelikte olan 4857 sayılı Kanun’un 53. maddesine göre hak kazandığı yıllık izin süresinin üstünde yıllık izin kullandırılmış olması, yıllık izin ücretinin mutlak emredici nitelikte olan 57. maddeye göre izin başlamadan evvel peşinen veya avans olarak ödenmesi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
4857 sayılı Kanun’un 24/II-(e) hükmünde işveren tarafından işçiye ücretinin kanun hükümlerine uygun olarak ödenmemesi ve aynı maddenin (f) alt bendinde çalışma şartlarının uygulanmaması, haklı fesih nedeni olarak düzenlenmiştir. Şu hâlde anılan hükümler gereğince yıllık izne ilişkin ücretin, yıllık izne ayrılmadan evvel işverence peşin ödenmediği gerekçesiyle yapılan fesih haklı nedene dayalıdır.
Bu açıklamalara göre başvuru konusu Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın, 4857 sayılı Kanun’un 57/1 hükmü uyarınca işverenin işçinin yıllık izin dönemine ilişkin ücretinin izinden önce peşinen veya avans olarak ödeme zorunluluğuna ilişkin yükümlülüğüne aykırı davranışının işçi bakımından haklı nedenle fesih sebebi teşkil edeceğine dair İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 22.04.2021 tarihli ve 2021/310 Esas, 2021/736 Karar sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
V. KARAR
1. Uyuşmazlığın 4857 sayılı Kanun’un 57/1 hükmü uyarınca işverenin işçinin yıllık izin dönemine ilişkin ücretinin izinden önce peşinen veya avans olarak ödeme zorunluluğuna ilişkin yükümlülüğüne aykırı davranışının işçi bakımından haklı nedenle fesih sebebi teşkil edeceğine dair İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 22.04.2021 tarihli ve 2021/310 Esas, 2021/736 Karar sayılı kararı doğrultusunda giderilmesine,” Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2025/2024 E. , 2025/2487 K.
- İşveren, yıllık izin ücretini peşin ödemezse, işçi haklı nedenle fesih yapabilir.
- Bu durumda işçi kıdem tazminatını talep edebilir.
- İşçinin ayrıca “izin ücretimi istiyorum” demesine gerek yoktur, kanun bu yükümlülüğü doğrudan işverene yüklemiştir.
Haklı Fesih Halinde İşçinin Kazanımları
Yıllık izin ücreti ödenmediğinde işçi:
- İş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir,
- Kıdem tazminatına hak kazanır,
- Dilerse diğer alacaklarını (fazla mesai, kullanılmayan izin, prim vb.) da dava yoluyla talep edebilir.
Hak Arama Süreci: İhtar, Arabulucu ve Dava
İşçi bu hakkını almak için belirli adımları takip etmelidir:
- İhtarname Gönderme
- İşçi, noter aracılığıyla işverene yazılı ihtar çekerek sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini bildirir.
- İhtarnameye, yıllık izin ücretinin peşin ödenmediği ve bu nedenle fesih hakkının kullanıldığı açıkça yazılır.
- Arabuluculuk Başvurusu
- Kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları için zorunlu arabuluculuk süreci işletilmelidir.
- Arabuluculuk başvurusu, işçinin bulunduğu yerdeki adliyelerde yer alan arabuluculuk bürosuna yapılır.
- Dava Açma
- Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa işçi, İş Mahkemesi’nde dava açarak kıdem tazminatı ve diğer alacaklarını talep edebilir.
- Mahkemeler, Yargıtay’ın 2025 kararını dikkate alarak işçi lehine karar verecektir.
İşverenler İçin Uyarı: Ödeme Yapmamanın Riski Büyük
İşverenler için yıllık izin ücreti ödememek sadece işçiyle ihtilafa yol açmaz, aynı zamanda:
- Kıdem tazminatı yükümlülüğü doğurur,
- İş sözleşmesinin işçi tarafından sona erdirilmesine sebep olur,
- 4857 sayılı Kanun’un 103. maddesi uyarınca idari para cezası gündeme gelir.
Bu nedenle işverenlerin, izin dönemine denk gelen ücretleri mutlaka izne çıkmadan önce peşin ödemesi gerekir.
Haklı Fesih İhtarname Örneği
İşveren yıllık izin ücretini izne çıkmadan önce peşin ödemezse işçi, haklı nedenle fesih hakkını kullanabilir. Bu durumda noter aracılığıyla gönderilecek ihtarname kritik öneme sahiptir. Aşağıda konuya uygun örnek bir ihtarname yer almaktadır:
ÖRNEK İHTARNAME METNİ
“Yıllık izin ücretim, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 57. maddesi uyarınca tarafıma peşinen ödenmediğinden iş sözleşmemi haklı nedenle sonlandırdığımı ihtaren bildiririm.”
⚠️ Not: Bu metin yalnızca örnek amaçlıdır. İşçinin kendi durumuna göre düzenlemesi ve mümkünse bir avukattan destek alması tavsiye edilir.
Sonuç
Yargıtay’ın 2025 tarihli emsal kararı ile artık tartışmaya yer kalmadı:
- İşçiler için: Yıllık izin ücretiniz izne çıkmadan önce ödenmezse, bu durum haklı fesih sebebidir. İhtarname çekerek iş sözleşmenizi sonlandırabilir, arabulucuya başvurarak kıdem tazminatınızı ve diğer işçilik alacaklarınızı talep edebilirsiniz.
- İşverenler için: Yıllık izin ücretini peşin ödememek yalnızca işçiyle uyuşmazlık çıkmasına yol açmaz, aynı zamanda tazminat ve idari para cezası riski doğurur. Bu nedenle izin ücretlerinin izne çıkmadan önce ödenmesi işveren açısından hukuki bir zorunluluktur.
📌 2025 itibarıyla bu karar, hem işçilerin hak arama sürecinde güçlü bir dayanak, hem de işverenler için dikkat edilmesi gereken bir kırmızı çizgidir.
Av. Arda Çetin
0 538 246 49 44